De mens. Koning van de wereld, kroon op de schepping. 
Immer bezig met het temmen van de natuur. In zijn blikveld aanschouwt hij vol trots een uitgestrekt cultuurlandschap, waarover hij zich heer en meester waant. Maar achter zijn rug stroomt het water binnen, waait de woeste wind, groeit de wilg gestaag en rukken de wilde beesten op.

In deze blogreeks gaan we op safari naar groot en klein wild in ons gemaakte land en proberen we een beeld te krijgen van de manier waarop mens en dier zo dicht op elkaar kunnen samenleven. In het eerste deel: de bever. 

Beversporen
Knaagsporen van de bever

Afgelopen februari moesten we er even uit. Het was te druk op ons werk en ons hoofd had behoefte aan wat rust. Samen met een vriend trok ik de natuur in, om vergezeld door mijn hond een wandeling te gaan maken. Al is het begrip natuur eigenlijk niet helemaal op zijn plek, want overal zijn de sporen van de mens zichtbaar in het landschap. In een stuk tot getijdengebied omgebouwde polder in het zuiden van de Hoeksche Waard troffen we een stapeltje houtsnippers aan naast een aangevreten boomstam. We wisten dat ze hier moesten zitten, maar zulke duidelijke sporen naast het wandelpad hadden we nog niet eerder gezien. Onze zoektocht naar de Castor fiber begon hier.

De volgende dag vroegen we ons af of we het geluk zouden hebben de bever daadwerkelijk eens te zien, waarop we besloten om meerdere avonden per week een bezoekje te brengen aan dit gebied. Het werd een queeste waarmee we ons dagen hebben vermaakt, want de bever liet wel elke dag verse sporen na, maar toonde zich niet. 

Om de slagingskans van onze speurtocht te vergroten besloten we uit te zoeken waar de bever zich zoal schuilhield in ons land, wellicht hadden we een ongelukkige locatie gekozen. De website waarneming.nl werd sindsdien onze vriend en bood ons een mooi overzicht van het verspreidingsgebied van dit knaagdier. 

Verspreiding%20bever
Verspreiding bever in Nederland op waarneming.nl

We bleken geluk te hebben, want ons wandelgebied ligt langs het Hollands Diep vlakbij de Biesbosch. Navraag leerde ons dat rondom het eiland Hoeksche Waard een dertigtal beverburchten zijn gezien en dat de bever zich hier als zeldzame soort weet te vestigen. Dat de bever hier zo vaak gezien wordt is historisch bezien best bijzonder. Bejaging vanwege de pels en het castoreum, de vernietiging van het leefgebied en vermoedelijk ook verdelging vanwege schade is de soort in 1826 in ons land fataal geworden. In 1988 is de soort in de Biesbosch geherintroduceerd met paartjes uit Duitsland en daarna nog op enkele andere plaatsen in ons land. Ook in België is de bever onder andere in de Ardennen uitgezet. 

Uitzetting%20bever
Herintroductie van de bever

In 2005 telde ons land volgens Staatsbosbeheer zo'n 200 bevers en in 2012 ongeveer 600. Volgens de zoogdierenvereniging zouden er bij dit tempo in 2035 zo'n 7.000 bevers in Nederland zijn. De groei van de beverpopulatie gaat best snel, omdat er in ons land geen natuurlijke vijand voorkomt. Althans, de wolf wordt hier nog niet frequent genoeg gezien om een bedreiging te zijn voor de bever.
De bever heeft nog wel last van de mens. Niet zozeer vanwege bejaging, de soort staat op de rode lijst en geniet een hoge mate van bescherming, maar wel door vervuiling van het rivierwater en de bodem. Bevers eten (met name in de winter) schors van onder andere wilgenbomen. De wilg is prima in staat om het zware metaal Cadmium uit de bodem in zijn bast op te slaan. In de bever hoopt dit metaal zich op in de lever, waardoor de bever vergiftigd wordt. In het voorjaar en de zomer eten bevers liever kruiden, maar deze groeien niet overal in de Biesbosch, waardoor ondervoeding de populatiegroei remt. 


Op onze zoektocht kwamen we in februari met name takken zonder bast tegen; een teken dat de bever langs is gekomen om te eten. Opvallend is dat de bever niet elke dag op dezelfde plek gaat zitten knagen tot het hout op is, maar liever steeds een stukje opschuift, zodat de oever begroeid blijft. Door dit opschuivend spoor te volgens konden we vrij aardig voorspellen waar de bever de volgende dag zijn slag zou slaan. Om de kans op succes te vergroten besloten we de ene dag na ons werk en de andere dag tegen de schemer te gaan kijken. De meeste bevers zijn actief in de schemer en de nacht, maar sommige ook overdag, zo lazen we. Om in het donker nog wat te kunnen zien schaften we een goede zaklamp aan en een winddichte jas. In februari was dat geen overbodige luxe. Bij ieder bezoek zagen we de sporen van de bever langs het wandelpad toenemen, maar van de bever zelf zagen we niks. Vanaf eind maart was het gedaan met de verse knaagsporen van de bever. Op sommige plekken zagen we echter nog wel glijsporen langs de oever, die de bever maakt met zijn staart. 

Glijspoor%20bever
Beverglijbaan

Dankzij dit spoor wisten we dat de bever nog langs kwam, maar waarom zagen we geen vraat meer aan het hout? Het antwoord was best logisch: de bever eet vanaf dat moment liever sappig groen, dan schors. Wel moeten de steeds doorgroeiende tanden worden afgesleten, daarom blijven er dikke bomen geveld worden. Door de overschakeling op ander voedsel werd het voor ons lastiger om te voorspellen waar we de bever zouden kunnen spotten. Ook werd het steeds later donker, waardoor we er nog weinig vertrouwen in hadden onze vriend te zien. Totdat we gevraagd werden om mee te gaan met een onderzoek in een afgesloten natuurgebied.

Sommige delen van de Esscheplaat (een van de begroeide platen voor de oevers van de Hoeksche Waard) zijn afgesloten voor wandelpubliek. In dit gebied vindt echter wel onderzoek plaats door verschillende natuurorganisaties. Veel onderzoek wordt uitgevoerd met hulp van vrijwilligers die onder leiding van de vergunninghouder mee het gebied in mogen. Om onderzoek te mogen doen zijn allerlei vergunningen nodig waar je als gewoon burger niet aan kunt komen, maar bij toeval kenden we een onderzoeksleider die ons in ruil voor wat hulp wilde meenemen het afgeschermde gebied in. Daar troffen we tijdens ons onderzoek naar een vissoort (waarover later meer), op een onverwacht moment overdag en midden in een bos, een bever aan die langs het water een dutje zat te doen. We werden opgemerkt, maar waren blijkbaar geen bedreiging, want de bever sloot zijn ogen weer en bleef zitten. 

Bever
Meneer Glimlach en een bever

Omdat het buiten zijn ons wel aansprak, zijn we vaker gaan helpen bij het onderzoek. Sindsdien hebben we de bever nog enkele malen gezien, steeds op momenten dat we niet naar hem op zoek waren.  

De toekomst van de bever in ons land lijkt gunstig. Toch zijn er enkele donkere wolken die boven het beverhoofd samentrekken. De scheepvaart, en dan met name de pleziervaart, heeft last van de drijvende boomstammen met punt. Volgens bevriende vaarders zijn er al enkele aanvaringen geweest tussen boom en boot, wat op termijn als de frequentie van het voorkomen van fors drijfhout toeneemt, tot serieuze risico's kan leiden.

Ook landinwaarts kan de bever in de polder schade toe gaan brengen aan tuinen, dijken en oevers. Net als de muskusrat graven de bevers gangen en leggen ze dammen aan om de waterstand te beïnvloeden. In ons land kan dit tot problemen leiden met het waterbeheer.

Bevergang
Bevergang

Er is nog een ander risico dat in een dichtbevolkt gebied mee kan spelen. Ontmoetingen met de doorgaans rustige bever zijn niet altijd zonder gevaar. In het water voelt de bever zich veilig, maar op het land kan hij zich door nieuwsgierige mensen bedreigd voelen en in het uiterste geval aanvallen. Een beet van een bever is in Wit-Rusland een visser fataal geworden. Hoe aaibaar de bever ook lijkt, het blijft een wild dier dat vooralsnog prima naast de mens kan gedijen. De meest veilige (en luie) manier om de bever te spotten ziet u op deze speciale site van Staatsbosbeheer.


Tijdens onze speurtocht naar de bever stuitten we nog op sporen van andere dieren die we graag voor onze camera willen krijgen. Over die avonturen houden we u graag ook op de hoogte, als u tenminste nog tijd heeft om ze te lezen: want Nederland is safariland...
Gerelateerd aan deze publicatie:
Ron Swanson:
please and thank you
Op 30-05-2013 8:20:40 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
psixty4: Dappere Meneer Glimlach, om de februari kou te trotseren om bevers te spotten.
It's all a figment of imagination!
Op 30-05-2013 9:31:54 | Kudos: 2 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
hugo: Hij wordt steeds vaker gespot.
Op sommige plaatsen wordt er al geklaagd over de ontregeling van de waterstand die hij veroorzaakt.
DansFans: je dance, donc je suis.
Op 30-05-2013 9:43:04 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Flynn:
hugo:
Hij wordt steeds vaker gespot.
Op sommige plaatsen wordt er al geklaagd over de ontregeling van de waterstand die hij veroorzaakt.

Dan zal het niet zo lang meer zijn eer ze worden afgeschoten... Je moet de mens niet dwarszitten, begrijp dat dan toch, natuur!
So basically, that's it.
Op 30-05-2013 10:10:22 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
hugo: Zondag nog een discussie gehoord tussen natuurbeheerders in een vijvergebied. Er waren best ook tegenstanders.
DansFans: je dance, donc je suis.
Op 30-05-2013 10:55:54 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Flynn:
hugo:
Zondag nog een discussie gehoord tussen natuurbeheerders in een vijvergebied. Er waren best ook tegenstanders.

Tegenstanders van natuurbeheer? De bever? Afschot?
So basically, that's it.
Op 30-05-2013 12:01:28 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
denker:
hugo:
Zondag nog een discussie gehoord tussen natuurbeheerders in een vijvergebied. Er waren best ook tegenstanders.


Natuurbeheerders?, herinrichters van landschappen naar hun idee en denkbeelden die vaak haaks staan op wat natuur nu werkelijk is en moet zijn.
Dat het daarna radicaal fout gaat in diezelfde natuur is dan niet de schuld van de mens, neen de natuur werkt niet mee en dat zal ze dan ook aan den lijve gaan ondervinden als de natuur de mens tegenwerkt.

Verder een zeer leuk item en leerzaam voor hen die dit nog niet kenden.


(bericht gewijzigd op 30/5/2013 12:23)
Op 30-05-2013 12:21:30 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
hugo:
Flynn:
hugo:
Zondag nog een discussie gehoord tussen natuurbeheerders in een vijvergebied. Er waren best ook tegenstanders.

Tegenstanders van natuurbeheer? De bever? Afschot?

Geen afschot, maar liever vermijden dat de bever het bestaande biotoop kwam aanpassen/vernielen door laaggelegen delen onder water te zetten. Verdeelde meningen... (in het vijvergebied Munsterbos)
DansFans: je dance, donc je suis.
Op 30-05-2013 12:28:58 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
satijn:
hugo:
Hij wordt steeds vaker gespot.
.

Mr. Glimlach???
Op 30-05-2013 13:43:55 | Kudos: 3 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
stoerecurry:
Most people do not listen with the intent to understand, they listen with the intent to reply.
Op 30-05-2013 13:46:09 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
satijn: Tof artikel.
In Vlaanderen is het hier en daar al kommer en kwel met de bever.
Boeren zien delen van hun land onder water komen door de dammen die de snoodaards bouwen (zonder te vragen). Maar hun tweeloop moet in de kast blijven, want beschermde diersoort natuurlijk (en terecht).
De 'groen mannen' krijgen de schuld dan maar!
Op 30-05-2013 13:46:49 | Kudos: 2 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
hugo:
satijn:
hugo:
Hij wordt steeds vaker gespot.
.

Mr. Glimlach???

Hij werd in februari door een bever gezien!
DansFans: je dance, donc je suis.
Op 30-05-2013 15:09:42 | Kudos: 3 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Niemand buiten onszelf kan over ons innerlijk heersen. Wanneer we dit weten worden we vrij.
Op 30-05-2013 16:28:08 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Veteo: Aha.. druk bezig geweest met beavershots dus.
You don't know what you've got until it's gone...
Op 30-05-2013 16:31:59 | Kudos: 3 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
stoerecurry:
Veteo:
Aha.. druk bezig geweest met beavershots dus.

HAhaha
Most people do not listen with the intent to understand, they listen with the intent to reply.
Op 30-05-2013 17:03:08 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
paps: De mens.... dát is pas een plaag.
Koester uw onwetendheid, de rest kunt u opzoeken.
Op 30-05-2013 17:04:12 | Kudos: 4 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ron Swanson:
paps:
De mens.... dát is pas een plaag.

De één wat meer dan de ander.
please and thank you
Op 30-05-2013 17:18:41 | Kudos: 6 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tetzmol: Laten er nou precies in Beverwijk geen bevers zitten.
“You never know what is enough unless you know what is more than enough.”
Op 30-05-2013 19:44:23 | Kudos: 2 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Luk:
hugo:
Hij wordt steeds vaker gespot.
Op sommige plaatsen wordt er al geklaagd over de ontregeling van de waterstand die hij veroorzaakt.

Meneer Glimlach ?


Edit: Satijn was me voor, sorry.
(bericht gewijzigd op 30/5/2013 20:13)
De schijnheiligen hebben het schijnbaar gehaald. Ehyeh Asher Ehyeh.
Op 30-05-2013 20:12:21 | Kudos: 2 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Olaf van Kooten: Ik woon vrijwel in de Biesbosch, maar ik heb lange tijd nooit een bever gezien. Zelfs een paar keer met de fluisterboot een bevertour gedaan, maar niks hoor. Totdat ik ben gaan kijken bij een stel vrienden die aan het vissen waren in de jachthaven van Werkendam. Komt er toch gewoon eentje vlak voor ons neus langszwemmen!




Ja, die schijnen in Limburg steeds vaker gezien te worden. Er zijn overigens ook al enkele lynx-sporen gevonden, vooral in Zuid-Limburg maar volgens mij ook ergens in de buurt van Oss (!). Maar goed, daar heb ik even geen referenties voor. Ik ga zoeken
I am the Mighty Midget!
Op 03-06-2013 17:04:06 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
stoerecurry: Hmm zo wild vind ik deze kat niet.
Most people do not listen with the intent to understand, they listen with the intent to reply.
Op 03-06-2013 19:05:01 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2017Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden